Back

ⓘ Incident u Bijeljinskoj gimnaziji 1934.. Incident u Bijeljinskoj gimnaziji se zbio 1934. kada su zbog ispisanih anti-monarhističkih parola na školskoj tabli ras ..



Incident u Bijeljinskoj gimnaziji 1934.
                                     

ⓘ Incident u Bijeljinskoj gimnaziji 1934.

Incident u Bijeljinskoj gimnaziji se zbio 1934. kada su zbog ispisanih anti-monarhističkih parola na školskoj tabli raspušteni celi sedmi i osmi razred.

                                     

1. Uvod

U Bijeljini su početkom 1930-ih godina sve prisutnije revolucionarne ideje, a školska i radnička omladina počinje da se organizuje pod uticajem Rodoljuba Čolakovića, Dimitrija Lopandijića i drugih bijeljinskih komunista.

U takvom okruženju se 11. oktobra 1934. godine zbio incident u Bijeljinskoj gimnaziji, i započeo seriju burnih dešavanja koja su naredna tri meseca potresala čitavu Bijeljinu.

Neposredan povod za izbijanje incidenta bio je marsejski atentat 9. oktobra 1934. godine, kada je ubijen kralj Aleksandar Karađorđević.

                                     

2. Incident

Prema poverljivom aktu tadašnjeg Ministarstva unutrašnjih dela Kraljevine Jugoslavije: ".Posle smrti Blaženopočivšeg Kralja Aleksandra napisao je jedan učenik XIII razreda na školskoj ploči:" A bas le roi! " Dole kralj! ", a jedan drugi osmoškolac označio je kraljevu sliku krstovima kredom. Istragom je utvrđeno da su se ova dvojica sa još nekoliko drugova sastajali u svrhu čitanja marksističkih djela. Ovako kompromitovani đaci kažnjeni su."

Ipak, događaj se odigravao dosta drugačije od ove šture zvanične verzije. 11. oktobra, u osmom razredu Bijeljinske gimnazije jedan učenik je ispisao na tabli sledeće reči na francuskom: "-{A bas tous les rois! Vive la revolution contemporaine!}-" "Dole svi kraljevi! Živela savremena revolucija!".

Uprava škole ubrzo je saznala za taj natpis kredom i započela istragu koja je trajala petnaest dana, ali bez rezultata, jer je čitav razred ostao jedinstven. Nakon neuspeha, direkcija škole se odlučila za oštre mere.

25. oktobra, za vreme velikog odmora, petoricu učenika osmog razreda pozvali su u direktorovu kancelariju, gde im je saopšteno da su izbačeni iz škole. Oni su se odmah vratili u razred, gde su se već nalazili ostali učenici. Nekoliko minuta kasnije, po završetku odmora, kada je profesor latinskog jezika pokušao da uđe u osmi razred kako bi održao čas, naišao je na zatvorena vrata, koja nije uspeo da otvori ni silom.

Za to vreme, atmosfera u učionici se zagrevala. Učenici su iza vrata naslagali sve klupe, ormare i stolice, odlučni da vrata drže zabarikadirana sve dok ne sastave protesnu rezoluciju upućenu direkciji škole, u kojoj će tražiti da se obnovi proces i isključeni učenici vrate u školu.

Dok su učenici na listu istrgnutom iz sveske ispisivali poslednje redove rezolucije, pred zabarikadiranim vratima pojavio se direktor. Nakon što je uvideo da učenici ne žele da otvore vrata, pozvao je u pomoć dvojicu policajaca, koji su uzalud pokušavali da provale vrata, da bi potom pozvala pojačanje. Ubrzo se pred zatvorenim vratima našlo jedanaest policajaca. Unutar učionice, učenici su završili rezoluciju koju su potom svi potpisali, i to u krugu, da niko ne bi bio prvi na listi potpisa. Vrata su uskoro popustila a učenici se dohvatili nekoliko stolica i spremili se za odbranu.

Policajci provaljuju unutra, na vratima nastaje gušenje, a jedna ruka direktoru pruža rezoluciju, koju ovaj prihvata. Učenici se ne predaju i svi su se čvrsto zagrlili sprečavajući policajce da izdvoje petoricu isključenih učenika. I dok padaju udarci, učenici uzvikuju: "MI SMO JEDNO!". Policajci najzad posustaju pred tim jedinstvenim otporom. Pristaju da svi idu zajedno sa isključenim učenicima, i čitav razred kreće u Sresko načelstvo.

Bio je neobičan prizor videti tu povorku kako ide sredinom glavne bijeljinske ulice. U sredini čitavo odeljenje đaka sa knjigama, oko njih jedanaest policajaca, a jednog povređenog učenika pridržavaju dvojica njegovih drugova. Usput se čitava kolona zaustavila pred ambulantom da ranjeniku pruže pomoć, a onda su krenuli dalje. Pošto su u sreskom načelstvu zadržali samo petoricu isključenih učenika, svi ostali učenici se vraćaju pred gimnaziju i objavljuju da će štrajkovati sve dok njihovi drugovi ne budu pušteni iz zatvora, u čemu uspevaju još istog dana.

                                     

3. Posledice

Kad školske vlasti nisu ništa uspele da postignu, istragu preuzima policija, ali bezuspešno. Tenzije rastu iz dana u dan, a u istragu se uključuju i specijalni sud za zaštitu države iz Beograda i Sreski sud u Bijeljini. Ali niko ništa ne postiže, jer je čitav razred i dalje ostao jedinstven.

Nemoćno pred nastalom situacijom, Ministarstvo prosvete donosi ukaz o raspuštanju osmog i sedmog razreda preventivno, da ne bi krenuo istim putem, s tim da se po završetku školske godine gase i peti i šesti razred. Ipak, sledeće godine, u septembru 1935. je ponovo otvorena potpuna gimnazija, na intervenciju javnosti Bijeljine i školskih organizacija.

                                     

4. Epilog

Okupator 1941. godine zatvara više razrede i ostavlja samo nižu gimnaziju. Mnogi nekadašnji gimnazijalci te generacije i kasnije ostaju verni revolucionarnim idejama i masovno učestvuju u prvim ustaničkim danima 1941. godine. Danas, na spomeniku ispred bivše zgrade gimnazije je urezano 209 imena poginulih učenika i 7 profesora. Ubrzo nakon oslobođenja Bijeljine, gimnazija se ponovo otvara početkom maja 1945. godine.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →