Back

ⓘ Husinska buna je oružani otpor rudara rudnika Kreke protiv nasilja organa državne vlasti u toku generalnog štrajka rudara Bosne i Hercegovine, od 21. do 28. dec ..



                                               

Husinska buna (TV drama)

"Husinska buna" je jugoslovenska televizijska dokudrama emitirana 1980. godine na programu TV Sarajevo u okviru mreže JRT. Režirao ju je Sava Mrmak, a scenario je pisao Veljko Radović. Radnja je smještena u 1920. godine u Istočnu Bosni i opusuje znamenitu bunu husinskih rudara.

                                               

Sava Mrmak

Sava Mrmak bio je srpski televizijski režiser, najpoznatiji kao autor brojnih dokudrama vezanih uz historiju Jugoslavije i Srbije, a koje je režirao za Radioteleviziju Beograd i Televiziju Sarajevo.

                                               

Konjuh Planinom

Konjuh Planinom je pjesma dvojice tadašnjih partizanskih boraca; kompozitora Oskara Danona i pjesnika Miloša Popovića - Đurina, koju su oni kreirali 1941., ispirirani pogibijom mladog husinskog rudara Peje Markovića. Unatoč uvriježenom mišljenju da je pjesma narodna odnosno datiranju u 1920. u vrijeme Husinske bune, jedina veza je da se tako zvala i partizanska četa u kojoj su i oni bili.

                                               

Marko Todorović

Za ostale upotrebe, v. Marko Todorović razvrstavanje. Marko Todorović je bio srpski i jugoslovenski glumac. Slavu je stekao ulogom Milana Todorovića u serijalu "Lude godine". U nekoliko partizanskih filmova igrao je ulogu Josipa Broza Tita.

                                     

ⓘ Husinska buna

Husinska buna je oružani otpor rudara rudnika Kreke protiv nasilja organa državne vlasti u toku generalnog štrajka rudara Bosne i Hercegovine, od 21. do 28. decembra 1920. godine, nazvan po rudarskom selu Husino kod Tuzle.

Mada je štrajk izbio zbog vladinog kršenja sporazuma o visini nadnica, koji je ona sama potpisala, proglašen je subverzijom. U njemu je učestvovalo oko 7.000 radnika, a vodila ga je Komunistička parija preko Saveza rudara, na čelu sa Mitrom Trifunovićem Učom.

Rudarske porodice u Brezi, Kreki, Tuzli i Zenici iseljene su iz državnih stanova, a rudari mobilisani. Više od 300 iseljenih rudara iz Kreke, pretežno Slovenaca, povuklo se sa štrajkačkim odborom u Husino i druga sela kraj Tuzle. Njihov otpor vojsci, žandarmeriji i "Narodnoj gardi", koje su pokušale da strance proteraju, a domaće rudare primoraju da posao, u krvi je ugušen 28. decembra 1920. Poginulo je sedam, a ranjeno više desetina rudara i seljaka. Uhapšeno je oko 400 lica koji su se solidarisala sa štrajkačima. Surovi obračun policije i žandarmerije s rudarima u Bosni i Hercegovini izazvao je opšti revolt i protestne akcije radnika širom zemlje.

Glavni akteri štrajka bili su Jure Kerošević Guja, Osman Đulović Topčo, Mujo Đulović Mujko, Karlo Železnik koji je rukovodio štrajkom, Ivan Brcun, Franjo Marić, Marko Fidler, Božo Mrkić, Simo Topalović, Mijo Tomić.

Trinaest meseci kasnije husinska buna je dobila epilog u velikom sudskom procesu vođenom u Tuzli u januaru i februaru 1922. Optužnica je teretila 350 rudara, a suđeno je 20-orici učesnika. Jure Kerošević, optužen za ubistvo žandara, osuđen je na smrt vešanjem, a 10 rudara na vremenske kazne od jednog do 15 meseci.

Protiv tog suđenja i za spašavanje Keroševića vođena je u zemlji i inostranstvu akcija solidarnosti, pa su vlasti bile prisiljene da mu zamene kaznu smrti za 20 godina robije.

                                     

1. Zanimljivosti

  • Televizija Sarajevo snimila je TV dramu "Husinska buna" 1980. godine. Reditelj drame je Sava Mrmak, a pisac scenarija Veljko Radović.
  • Pjesma Konjuh Planinom samo je djelomično inspirisana Husinskom bunom, opevana je u čast Peje Markovića, koji je poginuo 1944. godine. Bio je pripadnik husinske partizanske čete, koja je velikim delom bila sačinjena od husinskih rudara, učesnika bune. Muziku za pesmu komponirao je Oskar Danon a stihove napisao Miloš Popović - Đurin.
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →