Back

ⓘ Alojz Benac. Klasičnu filologiju i arheologiju, Benac je diplomirao u Beogradu 1937., a doktorirao je u Ljubljani 1951. disertacijom Prehistorijsko naselje Nebo ..



                                               

Dnjestar-Bug kultura

Dnjestar-Bug kultura je arheološki otkrivena na prostoru Moldavije i Ukrajine i pripada periodu neolita u vremenu 6300–5500 g. pne. U vremenu oko 1000 god. prolazila je kroz različite kulturne faze ali se populacija nije mijenjala. Neolit u ovom području se razvijao autohtono iz predhodnog mezolitskog perioda. Stanovništvo se dominatno bavilo lovom na divlja goveda, vepra, jelena i ribolovom. Od oko 6200 počeli su sa proizvodnjom keramičkih posuda, nakon što su na njihovo područje došli lovci-skupljači sa Bajkalskog jezera u Aziji. Posebna karakteristika lonaca je šiljato dno, izgrađeno za ...

                                               

Arheološko područje Nebo

Arheološko područje Nebo nalazi se u naselju Brajkovići, udaljeno od Travnika oko osam km. u pravcu istoka. Proglašeno je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Većina arheološkog materijala s lokaliteta Nebo, deponirana je u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu, a manji broj površinskih artefakata, smješten je u Zavičajnom muzeju Travnik.

                                               

Arheološko nalazište Lug

Arheološko nalazište Lug nalazi se na području opštine Goražde, Bosna i Hercegovina. Područje je slučajno otkriveno, 50-tih godina dvadesetog vijeka, prilikom građevinskih radova. Arheolog Alojz Benac uspio je, na već razrušenom lokalitetu, odrediti o kakvom se neolitskom naselju radilo, te na osnovu keramike odrediti pripadnost lokaliteta vinčanskoj kulturi. Arheološko područje Lug proglašeno je za nacionalni spomenik BiH.

                                               

Stara Evropa

Za ostala značenja, v. Stara Evropa razvrstavanje. Stara Evropa je naziv koji je prva počela upotrebljavati Marija Gimbutas kako bi opisala ono što je smatrala relativno homogenom i široko rasprostranjenom neolitskom kulturom u Evropi u periodu 6500 - 3500 pne. Izraz se odnosi na teritoriju od Egeja i Jadrana sa ostrvima na jugu, do Češke, Slovačke i južne Poljske na sjeveru i Moldavije i Ukrajine na istoku. Prostor se uslovno može podijeliti u cjeline: Egej i centralni Balkan Moldavija i zapadna Ukrajina Istočni Balkan Jadran Srednji Dunav U njenom glavnom djelu, The Goddesses and Gods of ...

                                               

Danilska kultura

Danilska kultura javlja se u predjelima jadranske obale, a ime je dobila po lokalitetu selu Danilu istočno od Šibenika. Godine 1951. Duje Rendić-Miočević pokusnim je iskopavanjem u polju kraj tog sela otkrio dotada nepoznatu neolitičku kulturu, a Josip Korošec nazvao ju je danilskom te je 1953. i 1955. na istom mjestu proveo sustavna istraživanja otkrivši ostatke bogatog naselja sa zemunicama te drugim objektima kao i veliku količinu keramičkog materijala. Iako velik dio nalaza potječe iz špilja, važnija i bogatija naselja danilske kulture nalazila su se na otvorenom, a špilje su služile t ...

                                               

Kultura trakaste keramike

Kultura trakaste keramike je glavna neolitska kultura u srednjoj Evropi u periodu 5500–4500 pne. Poznata je i kao LBK, eng: Linear pottery culture.

                                               

Neolitska nalazišta na području Tuzle

Neolitska nalazišta na području Tuzle od velikog su značaja za proučavanje razvoja Starčevačke kulture, njenog širenja, kao i odnosa sa zajednicama jadranske oblasti iz vremena starijeg neolita. Osim toga, na primjeru nalazima bogatog i dugotrajnog naseljavanja u Gornjoj Tuzli mogu se izvući zaključci o važnosti koje su naslage soli i slani izvori imali već od perioda srednjeg neolita i ranoneolitskim kolonistima omogućili naseljavanje centralno-balkanskog prostora u tolikom obimu. Jedino registrovano izvorište soli najverovatnije je i razlog aglomeracije starčevačkih nalazišta u Slavonija ...

                                               

Ilirsko-italska plemena

Ilirsko-italska plemena su skupina ilirskih plemena koja se od kraja bronzanog i tokom željeznog doba, sa istočne obale Jadrana preselila na Apeninsko poluostrvo. Postoje i pisani izvori antičkih autora koji govore o Ilirima u Italiji, ali oni prvenstveno imaju karakter legendi. Hekatej iz Mileta oko 500. god. pne., prvi je povezao Japode i Japige. Prema legendarnoj tradiciji koju je zapisao mitograf Antonino Liberale, Argivski kralj Diomed se, po završetku trojanskog rata i dugotrajnih lutanja, uselio u Apuliju, gdje je uz pomoć Dauna, barbarskog ilirskog plemena, pobijedio kraljevstvo Me ...

                                               

Kultura Cucuteni

Kultura Cucuteni je neolitska arheološka kultura na istoku Evrope od 4800. do 3000 pne, smještena u današnjoj Rumuniji, Moldaviji i Ukrajini, u regiji Dnjepra i Dnjestra, na površini od oko 350.000 km2. Ime je dobila po selu Cucuteni u rumunskom okrugu Iaşi. Poznata je i kao Tripiljska po selu Tripilja Трипiлля u Ukrajini) ili Tripoljska kultura po ruskom izrazu Триполье. U literaturi se najčešće naziva Cucuteni-tripilijska kultura. od Karpata do područja rijeka Dnjestar i Dnjepar, sa centrom u današnjoj Moldaviji, i na teritoriji zapadne Ukrajine i sjeveroistočne Rumunije, Njihov pravi sm ...

                                               

Кultura linearnotrakaste keramike

Кultura linearnotrakaste keramike ili kultura trakasto-linearne keramike je forma arheološke kulture koja je na zapadnijem delu Evrope koegzistirala sa južnoevropskom Starčevo-Кereš-Кriš kulturom i delimično iz nje evoluirala.

                                               

Arheološko područje Obre

Udaljeno je od Kaknja oko 8 km na prostoru savremenog sela Obre, na desnoj obali rijeke Trstionice. Sastoji se od dva lokaliteta. Obre I Raskršće, koje se danas može označiti kao najstarije neolitsko naselje u centralnoj Bosni i Hercegovini. Pripada periodima Starčevačke i Kakanjske kulture. Obre II Gornje polje, neolitska aglomeracija iz vremena Butmirske kulture. Prostire se na površini 19 000–20 000 m² i označava jedno veće, gusto naseljeno neolitsko naselje. Lokalitet Obre I Raskršće udaljeno je od Gornjeg polja oko 200 m, ali s njim nema neposredne hronološke ni kulturne veze. Na Rask ...

                                               

Starčevačka kultura

Starčevačka kultura je neolitska kultura koja je u vremenu od 6200. - 5400. p.n.e obuhvatala veći dio Balkanskog poluostrva. Ime je dobila po lokalitetu Starčevo, nedaleko od Pančeva u Srbiji. U centralnobalkanskoj regiji ima odlike karakteristične za tu kulturu: dominacija grube keramike, rijetka pojava slikanog ukrasa, barbotin ukras i, što je najupečatljivije, jednoslojna i kratkotrajna naselja. Na periferiji matične starčevačke oblasti, zbog specifičnog položaja donjeg Podunavlja, dolazi do značaja stvaralačka snaga autohtonih populacija i djelimičnih razlika u odnosu na matičnu kultur ...

                                     

ⓘ Alojz Benac

Klasičnu filologiju i arheologiju, Benac je diplomirao u Beogradu 1937., a doktorirao je u Ljubljani 1951. disertacijom Prehistorijsko naselje Nebo i problem butmirske Kulture. Profesionalnu karijeru ostvario je u Zemaljskom muzeju BiH, Sarajevo, od 1947 1967., gdje je bio i direktor u periodu 1957 1967. Na Filozofskom fakultetu u Sarajevu bio je profesor arheologije i istorije starog vijeka 1968 1978. Utemeljitelj je i prvi direktor Centra za balkanološka ispitivanja ANUBiH-a.

Benac je bio redovni član ANUBiH od 1967., dopisni član JAZU/HAZU, SANU, SAZU, kao i član niza međunarodnih znanstvenih institucija.".

                                     

1. Naučni doprinos

Naučni doprinos akasdemika Benca zasnovan je na istraživanjima praistorijskog doba, osobito zapadnog Balkana. Realizirao je niz temeljnih arheoloških projekata u BiH, na lokalitetima:

  • Zelena pećina u Blagaju Mostar i dr.
  • Gradić u Matićima,
  • Lisičići Konjic,
  • Hrustovača u Hrustovu Sanski Most,
  • Zecovi Prijedor,
  • Obre I. i II. Konjic,
  • Nebo u Brajkovićima Travnik,
  • Gradina Mujevine u Alihodžama Travnik,
  • Arnautovići Visoko,
  • Crvena Stijena Bileća,
  • Pivnica Odžak,

U centru pažnje njegovih istraživanja bile su gradine, tumule, praistorijska hronologija, etnogeneza i ilirska kultura i stećci. Pokrenuo je sustavna istraživanja prethistorijskih gradina, nekropola sa stećcima. i arheološke karte Bosne i Hercegovine.

Benac je autor sintetske edicije "Praistorija jugoslavenskih zemalja", koja je publicirana u pet tomova, 1979 86.

Autor je niza sintetsko-komparativnih djela i rasprava u periodici kao i više knjiga:

  • Prilozi za proučavanje neolita u sjevernoj Bosni,
  • Kameni kalupi sa Pivnice,
  • Prilozi za proučavanje neolita u dolini rijeke Bosne
  • O etničkim zajednicama starijeg željeznog doba u Jugoslaviji
  • Studije o kamenom i bakarnom dobu u sjeverozapadnom Balkanu 1964).
  • Crvena Stijena-Glasinac I-Bronzano doba
  • Zbornik radova prikazanih na naunom skupu "Sahranjivanje kod Ilira". Zlatibor 10-12 maj. 1976,
  • Iliri u Apuliji
  • Preiliri, Protoiliri i Prailiri. Simpozijum o teritorijalnom i hronološkom razgraničenju Ilira u praistorijsko doba
  • Kult mrtvih na ilirskom području u praistorijsko doba
  • Prediliri, Protoiliri, Prailiri, neki novi aspekti,
  • Neki aspekti istraivanja tumula u našoj zemlji,
  • Praistorijski tumuli na Kupreškom polju 1986. i dr.
  • Osvrt na: Aleksandar Stipčević, Iliri – povijest, život, kultura
  • La Méditerranée et les balkans du Nord-ouest à l´époque préhistorique énéolithique et l´âdu bronze
  • Osvrt na: Milutin Garašanin, Praistorija na tlu Srbije
  • Utvrđena ilirska naselja 1985.
  • Neolitske kulture u Jugoslaviji na ilirskom i susjednim područijima
  • Utvrđena ilirska naselja
  • Some problems of the Western Balkans: The beginning of Indo-europeanizations in the Coastal zone of Yugoslavia and Albania
  • Prehistorijsko naselje
  • Nebo i problem butmirske kulture 1952.
                                     

2. Literatura o Alojzu Bencu

  • Ljeposava Vekić-Čović: Bibliografija radova Alojza Benca 1948–1975. Ibid., str. 15–23.
  • Alojz Benac, Ljetopis JAZU, 1979, 79, str. 263–269.
  • Alojz Benac, Godišnjak SANU, 821976 str. 181–186.
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →