Back

ⓘ Dejtonski mirovni sporazum. Daytonski mirovni sporazum, pravni je akt sporazumnog karaktera parafiran u vojnoj zračnoj luci Wright-Patterson kod Daytona, u amer ..



                                               

Đuro Knežević

Đuro Knežević, enigmat, jedan od najvećih majstora za anagrame u bivšoj Jugoslaviji. Osnovnu školu i gimnaziju završio je u Kikindi, a Filozofski fakultet u Beogradu. Dugi niz godina živio je i radio u Srpskoj Crnji. Bio je zaposlen u Drvnoj industriji "Lipa" kao sekretar preduzeća, a predavao je sociologiju u crnjanskoj srednjoj školi. Istovremeno je bio glavni urednik Kikindskih novosti. Enigmatikom se počeo baviti još u osnovnoj školi. U preko 35 godina dugoj enigmatskoj karijeri sastavljao je razne vrste zagonetaka, ali je najveće domete postigao u sastavljanju anagrama. Poznato je da ...

                                               

Egzodus ponovo

Egzodus ponovo je kratki dokumentarni film snimljen 1996. režisera Snježana Lalovića. Nastao nedugo nakon završetka rata u Bosni i Hercegovini, odnosno u produkciji SRT, zvanične medijske kuće Republike Srpske, film govori o masovnom iseljavanju 150.000 Srba u februaru i martu 1996. sa prostora pet opština Srpskog Sarajeva koje su po Dejtonskom mirovnom sporazumu pripale Federaciji BiH. Sadrži kadrove iseljavanja Srba iz opština Ilijaš, Vogošća, Ilidža, Hadžići, kao i naselja Grbavica opština Novo Sarajevo, Ilidža, Neđarići opština Novi Grad, Semizovac, Rajlovac i drugih. Prikazuje dugačke ...

                                               

18. 3.

2004. - Haški tribunal osudio penzionisanog admirala Jugoslovenske narodne armije Miodraga Jokića na sedam godina zatvora zbog granatiranja Dubrovnika u decembru 1991. 1970. - General Lon Nol izveo državni udar u Kambodži dok je šef države, princ Norodom Sihanuk, bio u poseti Moskvi. 1848. - U Milanu izbila pobuna protiv Austrije. Austrijski feldmaršal Johan Jozef Radecki morao da povuče trupe iz grada. 2006. - U Požarevcu sahranjen Slobodan Milošević. 2000. - U poplavama u Mozambiku život izgubilo 700 ljudi, oko dva miliona ostalo bez domova. 1871. - U Parizu, radnici počeli prvu proleter ...

                                               

17. 12.

1996. - Pobunjenici peruanskog levičarskog gerilskog pokreta "Tupak Amaru" zauzeli japansku ambasadu u Limi, zapretivši da će pobiti 490 talaca ako vlasti Perua ne oslobode iz zatvora 300 pripadnika njihovog pokreta. 1903. - Braća Vilbur i Orvil Rajt izvela prvi uspešan let avionom u istoriji vazduhoplovstva. Njihova letilica "Flajer I" nad peščanim dinama blizu mesta Kiti Houk u Severnoj Karolini, u SAD, uzletela četiri puta, zadržavši se u vazduhu najduže 59 sekundi. 1939. - U zalivu La Plata kod Montevidea u Drugom svetskom ratu potonuo nemački bojni brod "Admiral Graf fon Špe", koji je ...

                                               

4. 12.

1977. - na jugu Malezije poginulo 100 osoba prilikom pada aviona koji je otela japanska teroristička grupa "Crvena armija". 1791. - izašao prvi broj britanskog "Obzervera", najstarijeg nedeljnog lista u svetu. 1980. - u avionskoj nesreći blizu Lisabona, za koju se sumnja da je posledica sabotaže, poginuo premijer Portugala Fransisko Sa Karneiro. 1995. - prvi vojnici NATO, prethodnica trupa za primenu Dejtonskog mirovnog sporazuma, sleteli u dva aviona na sarajevski aerodrom. 1995. - ministri inostranih poslova Evropske unije na sastanku u Briselu suspendovali sankcije Jugoslaviji, uvedene ...

                                               

5. 12.

1995. - armija Šri Lanke zauzela je Džafnu, grad na istoimenom poluostrvu, koji je pet godina bio glavno uporište tamilskih pobunjenika. 1962. - SAD i SSSR su postigli dogovor o saradnji u kosmičkim istraživanjima u miroljubive svrhe. 1766. - londonska aukcijska kuća "Kristi" održala je prvu aukciju. 1977. - Egipat je prekinuo odnose sa Sirijom, Libijom, Alžirom, Irakom i Južnim Jemenom, arapskim zemljama koje su se usprotivile započetom mirovnom procesu između Egipta i Izraela. 1917. - delegacije Sovjetske Rusije i sila Osovine potpisale su primirje u mestu Brest-Litovsku u Belorusiji. Mi ...

                                               

Karlobag-Ogulin-Karlovac-Virovitica

Karlobag-Ogulin-Karlovac-Virovitica je geografska linija poznata kao zapadna granica Velike Srbije koju je predlagao Vojislav Šešelj, a zbog čega je dobila alternativni naziv Šešeljeva linija. Odnedavno se koristi i kao predložena granica dviju kulturno-političkih cjelina u Hrvatskoj, odnosno tzv. Zapadne i Istočne Hrvatske.

                                               

Masakr u Varivodama

Masakr u Varivodama bio je ratni zločin kojeg su počinili pripadnici Hrvatske vojske i hrvatske policije 28.9. 1995. u selu Varivode, kraj Kistanja, u Šibensko-kninskoj županiji, tijekom Rata u Hrvatskoj. Ubijeno je devet srpskih civila, starijih osoba starosti između 60 i 85 godina, usprkos tome što je Operacija Oluja završila prije mjesec i pol na tom području i više nije bilo ratnih djelovanja. Šestero bivših vojnika HV-a našlo se na sudu zbog zločina u selu, ali su oslobođeni zbog manjka dokaza. Ipak, 2012. je Vrhovni sud Republike Hrvatske presudom zaključio da je vojska Hrvatske kriv ...

                                               

Nemiri na Kosovu i Metohiji 2004.

Nemiri na Kosovu i Metohiji 2004. bili su direktan rezultat tenzije između Srba i Albanaca kada su albanski ektremisti 17. Marta napali i oskrnavili srpske kulturno - istorijske spomenike, spalili mnoge srpske kuće i mnogi Srbi proterani. Dva dana otvorenog konflikta između albanskih ekstremista i srpskog civilnog stanovništva na Kosovu i Metohiji dovelo je do masovnog progona Srba, verovatno najmasovnijeg od 1999. Godine.

                                               

NATO bombardovanje SR Jugoslavije

NATO bombardovanje Savezne Republike Jugoslavije, trajalo je od 24. marta do 10. 6. 1999. godine i deo je rat za Kosovo 1996.–1999. u cilju odcjepljenja te pokrajine. To je bilo drugo važnije vojno uplitanje NATO-a nakon bombardovanja bosanskih Srba u operacija "Namerna sila" 1995 i najveći vojni sukob na prostoru Srbije i Crne Gore od vremena Drugog svetskog rata. Nakon što je po uzoru na Čečenski rat pokrenut i četvrti građanski jugoslovenski rat, separatistički rat na Kosovu, koji je ponovno doveo do vala izbjeglica, međunarodna zajednica je mjesecima pokušala postići prekid nasilja sep ...

                                               

Hronologija raspada SFRJ

Kao vremenski okvir raspada SFRJ se uzima period od smrti Josipa Broza Tita 4. maja/svibnja 1980. do proglašenja Savezne Republike Jugoslavije 27. aprila 1992. Ova hronologija se bavi događajima iz tog perioda.

                                               

Boka kotorska

Boka Kotorska je najveći zaliv Jadranskog mora. Duboko je zašla pod litice Lovćena i Orjena kao da ih je razmakla snagom vode. Počinje Hercegnovskim zalivom, koji se sužava Kumborski tjesnac, njime prijelazi u Tivatski zaliv, pa kroz Verige ulazi u Risanski i Kotorski zaliv. Sva je optočena mjestima – Njivice, Igalo, Herceg Novi, Savina, Meljine, Zelenika, Kumbor, Đenovići, Baošić, Bijela, Kamenari, Morinj, Risan, Perast, Ljuta, Kotor, Prčanj, Tivat, Krtole, Krašići, Radovići, Rose a između njih je još desetak malih naselja. Boku Kotorsku su proslavili hrabri pomorci, vješti majstori, grad ...

Dejtonski mirovni sporazum
                                     

ⓘ Dejtonski mirovni sporazum

Daytonski mirovni sporazum, pravni je akt sporazumnog karaktera parafiran u vojnoj zračnoj luci Wright-Patterson kod Daytona, u američkoj državi Ohio, da bi se zvanično prekinuo Rat u Bosni i Hercegovini, koji je trajao od 1992. do 1995. Sporazum se naročito bavio budućim upravnim i ustavnim uređenjem Bosne i Hercegovine.

Konferencija je trajala od 1. do 21. novembra 1995. godine. Glavni učesnici su bili bosanski predsjednik Alija Izetbegović, srbijanski predsjednik Slobodan Milošević, hrvatski predsjednik Franjo Tuđman, te glavni američki posrednik Richard Holbrooke i general Wesley Clark. Sporazum je zvanično potpisan u Parizu 14. decembra. Sadašnja upravna struktura Bosne i Hercegovine i sastav vlade neki su od rezultata dogovora.

Dejtonski sporazum je značajan jer je pridonio završetku rata, ali je ozvaničio ratne granice i etničke podjele. Premda je svrha Dejtonskog sporazuma bila da se posle priznavanja faktičkog stanja na terenu, tj. postojanja dva entiteta, postepeno otpočne sa stvaranjem novih i funkcionalnih institucionalnih okvira na nivou Bosne i Hercegovine, do toga još uvek nije došlo.

                                     

1. Proces

Dejtonski sporazum je bio kulminacija tzv. šatl Shuttle diplomatije koju je odpočeo Richard Holbrooke sa svojim timom pod sponzorstvom SAD-a. Šatl se sastojao od posredničke diplomatije između zaraćenih strana. Jednostavnije gledano kontakt grupa šatl diplomatije je igrala ulogu kurira i moderatora koji su proslijeđivali i moderirali zahtijeve zaraćenih strana.

Mnoge osnove i preduslovi Dejtonskog sporazuma započeli su zapravo šatl diplomatijom još godinu dana prije završne konferencije. Jedan od najosnovnijih principa na kojima je Dejtonski sporazum bio zasnovan je bila podjela Bosne i Hercegovine po ključu 51-49 51% teritorije Federaciji BiH i 49% Republici Srpskoj koji je usaglasila tzv. kontakt grupa.

Ipak pored mnogih usaglašnih dijelova sporazuma Dejtonski sporazum je djelovao da usaglasi dogovor o problematičnim pitanjima neke od kojih su bile

Pravne i državne nagodbe:

  • Priznanje Bosne i Hercegovine od strane susjednih država
  • Institucije
  • Podjela vlasti između države i entiteta
  • Glasanje i povratak izbjeglica
  • Sastav vlade

Teritorijalne nagodbe:

  • Goražde koridor
  • Brčko koridor
  • Status i samoodrživa deblokada Sarajeva
  • Zapadna Slavonija
  • Posavska teritorija

Iako su mnoge stvari bile dogovorene, Dejtonski sporazum je bio proglašen neuspjelim pola sata prije zatvaranja konferencije pošto bosanska strana nije htjela da prihvati finalnu nagodbu. Sporazum je ipak uspio nakon što je zadnjem momentu donesena odluka da će se arbitraža u vezi sa brčanskim koridorom odraditi u naknadnom periodu.

                                     

2. Djelovi sporazuma

Sporazum se sastoji od sledećih dokumenata:

  • Sporazum o uspostavljanju zajedničkog veća o saradnji
  • Aneks 1-A: Sporazum između Savezne Republike Jugoslavije i NATO pakta o tranzitnim aranžmanima za operaciju mirovnog plana.
  • Sporazum o povratku izbeglica u područje Velike Kladuše i Cazina
  • Aneks na Sporazum o stvaranju Federacije Bosne i Hercegovine zaključen u Dejtonu - Dogovorena načela za prelazni statut za grad Mostar
  • Sporazum o odnosima strana
  • Sporazum o parafiranju Opšteg mirovnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini
  • Aneks 1-B: Sporazum o regionalnoj stabilizaciji
  • Aneks 4: Ustav Bosne i Hercegovine odnosno Aneks I. Dodatni sporazumi o ljudskim pravima koji će se primanjivati u Bosni i Hercegovini i Aneks II. Prelazne odredbe sa izjavama
  • Aneks 8: Sporazum o komisiji za očuvanje nacionalnih spomenika
  • Aneks 11: Sporazum o međunarodnim policijskim snagama
  • Sporazum o stvaranju Federacije Bosne i Hercegovine, zaključen u Dejtonu 10. novembra 1995. godine
  • Sporazum o početku povratka prognanih u gradove Jajce, Bugojno, Stolac i Travnik
  • Aneks 5: Sporazum o arbitraži
  • Aneks 1-A: Sporazum između Republike Hrvatske i NATO pakta o statusu NATO-a i njihovih članova.
  • Aneks 1-A: Sporazum o vojnim aspektima mirovnog rešenja
  • Dodatak B Aneksu 1-A: Sporazum između Republike Bosne i Hercegovine i NATO pakta o statusu NATO-a i njihovih članova.
  • Aneks 2: Sporazum o međuetničkoj granici i povezanim pitanjima
  • Aneks 10: Sporazum o civilnom sprovođenju mirovnog rešenja
  • Aneks 7: Sporazum o izbeglicama i raseljenim osobama
  • Aneks 9: Sporazum o osnivanju javnih preduzeća u Bosni i Hercegovini
  • Aneks 6: Sporazum o ljudskim pravima odnosno Aneks I. Dodatni sporazumi o ljudskim pravima koji će se primanjivati u Bosni i Hercegovini
  • Završna izjava sudije o mirovnim pregovorima o Bosni i Hercegovini
  • Elementi dogovorenih principa za Sarajevo
  • Aneks 3: Sporazum o izborima
                                     

3. Protivljenja

Srpska pravoslavna crkva je tokom ratova u bivšoj Jugoslaviji odbacila gotovo sve mirovne planove, uključujući i Dejtonski sporazum. Dejtonskom sporazumu su se naročiti protivili Srbi, koji su početkom rata zaposeli najveći deo Bosne i Hercegovine, pa su očekivali da im se to prizna mirovnim sporazumom. Dobrica Ćosić je o Dejtonskom sporazumu govorio:

                                     

4. Kritike

Daytonski mirovni sporazum danas je po mnogima prevaziđen i kritiziraju ga uglavnom sve tri bosanske strane, mada se službena srpska politika iz Banja Luke protivi njegovoj promjeni, videći u njima rušenje Republike Srpske, koja je kao pojam sporazumom i formalno potvrđena.

                                     

5. Vanjske veze

  • The General Framework Agreement for Peace in Bosnia and Herzegovina en)
  • U.S. State Department: U.S. State Department policy in the Balkans en)
  • U.S. Department of State: The Dayton Peace Agreement: Text of Dayton Peace Agreement documents initialed in Dayton, Ohio on November 21, 1995. Released by the Office of the Spokesman, December 1, 1995. en)
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →