Back

ⓘ Danak u krvi je praksa za odvođenje djece iz kršćanskih obitelji koje su vršili janjičari kao vid redovnog oporezivanja u Otomanskom carstvu od 14. st. do 17. s ..



                                               

Danak

Danak označava svaku materijalnu obavezu koju je kroz historiju neko naselje, grad ili država bilo dužno ispuniti u korist neke druge države. Danak se plaćao u različite svrhe. Nekada je to predstavljao simboličko iskazivanje poštovanja i vjernosti nekom vladaru, nekada odredbu međunarodnog ugovora koji je sa sobom povlačio recipročne obaveze druge strane, a nekada se ispunjavao pod prisilom, odnosno isključiva svrha mu je bila odvratiti vojni napad, pljačku ili porobljavanje od druge strane. Danak se vrlo često vezuje uz vazalni odnos, odnosno financijske obaveze vazala prema svog sizeren ...

                                               

Poturica

Poturica je kolokvijalan, uglavnom pogrdan izraz, za preobraćenika u islam u vrijeme turskih osvajanja Evrope, odnosno vladavine Osmanskog carstva. Fenomen prelaska Srba u islam pod Osmanlijama se često naziva poturčivanje ili turčenje, a dijeli se na nasilno i dobrovoljno. Poturčivanje kao istorijski fenomen se ne veže samo za islamizaciju hrišćanskog nemuslimanskog stanovništva, nego i za promjenu narodnog i nacionalnog identiteta. Poturčivanje je bio proces islamizacije i nacionalne identifikacije sa Turcima i Turskom. Fenomen poturčivanja je uključivao i prihvatanje načina oblačenja fe ...

                                               

Osmanska dinastija

Osmanlije su bili Turci iz Osmanskog carstva. Oni su sebe nazivali Osmanlije po Osmanu I, koji se smatra za osnivača ovog carstva. Osmanov prethodnik, Ertugrul, je bio vazal seldžučkog sultana u Ikonijumu, dok je Osman osvajao i vladao kao nezavisan vladar. Svoju nezavisnost proglasio je 1299.

                                               

Ethelred Nespremni

Ethelred II. Nespremni, engleski kralj, rođen 968., a umro 23. travnja 1016. godine. Krunu je 978. naslijedio od polubrata Edvarda II. Mučenika nakon njegove nasilne smrti. Bio je jednim od engleskih kraljeva koji se krunio na krunidbenom kamenu iz Kingstona. Razdoblje njegove vladavine obilježeno je najjačim napadima Vikinga još od doba Alfreda Velikog. Vikinška flota predvođena Norvežaninom Olafom Trygvasonom Olafom I. pustošila je Englesku pa je Ethelred bio prisiljen sklopiti sa Olafom nagodbu prema kojoj je plaćao danak Vikinzima tzv. Danegeld. Prema Anglosaskom ljetopisu isplaćeno je ...

                                               

1604

Ovo je članak o godini 1604. Godina 1604 bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u nedjelju po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

                                               

Loveč

Loveč je grad na sjeveru središnje Bugarske sa 50 000 stanovnika. Loveč je upravno središte bugarske Oblasti Loveč, udaljen je oko 150 km od glavnog grada Sofije. Pored Loveča nalaze se gradovi; Pleven, Trojan i Teteven.

                                               

Mušutište

Selo Mušutište se nalazi pod obroncima Šar planine, severoistočno od Prizrenske ravnice. Danas pripada Suvorečkoj opštini na Metohiji. Važilo je za se jedno od najvećih sela na Kosovu i Metohiji. Prvi pomen o njemu datira još iz 1315. godine. Car Dušan ga je 1348. zajedno sa crkvama Sv. Bogorodice Odigitrije i crkvom Sv. Simeona priložio manastiru Svetog Arhangela kod Prizrena.

                                               

Spahija

Spahija je naziv za člana feudalne otomanske oklopne konjice između 16. st. - 17. st. Postojala su dva tipa konjaničkih jedinica spahija; Timarske spahije turski: timarlı sipahi, provincijska konjica raspoređena praktički po cijelom carstvu, koja je bila organizirana na timarskom sistemu i činila glavninu otomanske vojske i stalna plaćenička Sultanova konjica kapıkulu sipahi pri Visokoj Porti.

                                               

Bres

Za legendarnog velikog kralja Irske v. Bres Rí; za strip-lik Marvel Comicsa v. Bres strip U irskoj mitologiji Bres bio je kralj Tuatha Dé Dananna. Roditelji su mu bili princ Elatha od Fomorijanaca i Eri, kćer Delbaitha. Prema predaji je narastao tako brzo da je u dobi od sedam godina imao tijelo 14-godišnjaka. Na prijestolje je došao poslije prve bitke kod Magh Tuiredha, u kojoj je kralj Nuada od Tuatha Dé Dananna izgubio ruku; pošto više nije bio savršen, nije mogao biti kralja. U nastojanju da se Fomorijance pomiri saTuatha Dé Danannima, Bres je imenovan za kralja, a Brigid od Tuatha de ...

                                               

Selim II

Selim II, turski sultan 1566 - 1574. Dok nije postao sultan, Selima nije podržavala vojska zbog njegovog lošeg ponašanja i nezainteresovanosti za ratovanje. Svi janičari su bili uz Selimovog mlađeg brata Bajazita. Selim II je došao na presto 1566. godine sa svoje 42 godine. Nije posedovao nimalo od vladarskog duha i osećaja za dužnost od svoga oca, te se posvetio više svojim privatnim zadovoljstvima kao što su to lov, pijančenje, muzika i poezija. Selim II je bio prvi osmanski sultan koji je vodio sarajski život i koji ratovanju nije posvećivao nikakvu pažnju. Veliki vezir Mehmed Sokolović ...

                                               

1526

Kemal Pašazade postaje osmanski šeih-ul-islam. Dubrovačka Republika priznaje osmanskog sultana za vrhovnog gospodara danak plaćaju već decenijama. Početak seoba iz Bosne u Hrvatsku. Sebastian Cabot krenuo u oplovljavanje sveta, međutim vesti o bogatom carstvu Inka ga navode da krene uz Rio de la Platu. Oružar Maestro Bartolomeo Beretta osnovao firmu Beretta. Vasilije III., veliki knez Moskve se oženio drugi put, Jelenom Glinskom, kćerkom Ane Jakšić. Mlečani ukinuli javne gozbe u Kotoru povodom proslave sv. Trifuna. Biskup Franjo Jozefić izrekao interdikt Senju zbog njegovih kapetana. De vi ...

                                               

Mletački križarski rat

Mletački križarski rat 1122–24 bio je pohod u Svetu Zemlju koji je uspio u zauzimanju Tira. Predstavljao je važnu pobjedu na početku perioda kada se Jeruzalemsko Kraljevstvo trebalo proširiti više nego ikada, pod vladavinom kralja Balduina II. Mlećani su dobili značajne trgovačke ustupke u Tiru. Pljačkama bizantskog teritorija i na putu prema Svetoj Zemlji i u povratku, Mlećani su primorali Bizantince da potvrde i prošire njihove trgovačke privilegije sa carstvom.

Danak u krvi
                                     

ⓘ Danak u krvi

Danak u krvi je praksa za odvođenje djece iz kršćanskih obitelji koje su vršili janjičari kao vid redovnog oporezivanja u Otomanskom carstvu od 14. st. do 17. st. i njihovog prevođenja na islam.

                                     

1. Historija

Tu praksu prvi je uveo prvi otomanski sultan Murat I. oko 1365, jer je njegovom brzorastućem carstvu stalno nedostajalo novih vojnika, a trebali su mu lojalni vlastiti vojnici kako bi mogao parirati rastućoj snazi otomanske aristokracije, koja je ugrožavala i njegov položaj Otomansko carstvo je već prije imalo praksu uzimanja izabranih poraženih vojnika u vlastite redove. Danak u krvi - devširme je bio nov institut, u skladu sa tadašnjim ranofeudalnim pravom, feudalcu se moralo platiti bilo materijalnim dobrima ili služenjem, - tako da je devširme bio porez u naturi. Devširme je trebao osigurati dovoljan dotok novih sposobnih lojalnih vojnika i carskih službenika, ali i to da se iz tog ne stvori nasljedna aristokracija koja bi mogla ugroziti položaj sultana i dvorske aristokracije, pa su samo nemuslimanska djeca mogla biti "prikupljana". Židovi nisu nikad bili obuhvaćeni tim porezom, kao ni Armenci ispočetka. Formalno ta djeca su bila robovi, bez prava na slobodan izbor, no vremenom se čitav sistem toliko izmjenio da je postao potpuna suprotnost. Zapravo postajali bi slobodni nakon završetka vojne službe, tad su se mogli i oženiti muslimankama, pa bi na taj način njihovi potomci izbjegli njihovu sudbinu.

                                     

1.1. Historija Prikupljanje danka

Danak se ubirao gotovo pravilno svake četvrte pete godine po netom osvojenim kršćanskim zemljama, i to po ruralnim djelovima da se carstvo ne kompromitira po velikim gradovima, gdje su odabirani zdravi dječaci u dobi od osam do deset godina ponekad i puno stariji čak do dvadeset godina i nasilno odvođeni od svojih obitelji. Danak je skupljao viši janjičarski oficir sa sejmenima, a prikupljenu djecu bi nakon toga podijelili u dvije grupe. Oni koji su imali odlične psihofizičke sposobnosti slani su u sultanov saraj, dok su ostala djeca razdjeljena po turskim familijama po Anadoliji i Rumeliji da se priviknu na muslimanski način života i prihvate islam. To je trajalo tri do sedam godina.

Nakon odvođenja među njima je provođena selekcija, gdje će biti dalje upućeni; u sultanov saraj, pisarnicu kalemiyye, medresu ilmiyye ili među vojnike. Oni koji su izabrani da budu vojnici najčešće su slani u janjičare, ali i u druge jedinice. Najintelegentniji su slani u Enderun nešto poput fakulteta u sultanovu Topkapi Saraju, nakon kojeg su mogli računati na najviše položaje u otomanskom društvu, - poput položaja Velikog vezira koji je bio poput današnjeg premjerskog, oni su stalno bili sa sultanom i pratiili ga na putu i vojnim pohodima. Oni koji su izabrani za pisarnicu također su mogli računati na visoke položaje u otomanskoj administraciji, dječaci birani za vjerske poslove školovani su u carskoj instituciji ilmiyye, kao svi vjerski lideri, a nakon toga su slani po provinciji ili su ostali na poslu u Carigradu.

Danak je bio u suprotnosti sa šerijatom, pa su u početku mnogi otomanski vjerski lideri bili protiv tog poreza. Dječaci su nakon prvog dijela obuke dobivali su ime adžami oglan, medresi ilmiyye ili po kasarnama za vojnike. Obuka im je trajala cijeli dan, od njih se tražilo strogo pridržavanje redu i disciplini, i bila je za ono vrijeme izuzetno teška. Morali su gimnasticirati, učiti brojne jezike; turski, perzijski i arapski, arapsku kaligrafiju, književnost, matematiku, islamsku teologiju i šerijatsko pravo. Nakon što bi napunili dvadeset godina, bili bi raspoređeni ovisno o onom za što su odabrani, većina ih je završavala u janjičarima, što se smatralo među njima kao "oslobođenje", jer nakon toga više nikome nisu mogli biti prodavani ni poklanjeni - postali su sultanove osobne sluge, a on njihov gazda i hranioc.

Većina pitomaca nije ostajala na sultanovu saraju. Neki od njih su dobili zemlju i postali spahije, i postali dio otomanskih konjaničkih snaga Kapıkulu Süvari. Oni koji su odabrani da ostanu na dvoru imali su izgledniju priliku napredovati u karijeri. Mogli su biti postavljeni za sandžak begove upravitelje manjih otomanskih admistrativnih jedinica zvanih sandžaci, beglerbegove upravitelje provincija, a najbolji među njima za vezire i Velike vezire. Od sredine 15. st. do sredine 17. st. praktički svi Veliki veziri Otomanskog carstva prošli su kroz sistem devširme. Sve do sultana Mehmed II. 1429. - 1481. uticaj otomanske aristokracije na carski dvor bio je značajan, ali nakon njega praktički sav uticaj i svu moć preuzela je nova vladajuća klasa regrutirana od pitomaca sakupljanih porezom devširme.

                                     

1.2. Historija Kraj poreza devširme

Ovaj sistem ubiranja danka počeo se urušavati u 16. st., nakon što je sultan Sulejman II Veličanstveni dozvolio janjičarima da se mogu ženiti. Sistem se još više uzdrmao kad je Selim II. 1524 - 1574. dozvolio da i janjičarska djeca mogu postati janjičari, tako da je od 1568 devširme je vršen vrlo rijetko. A kad je sultan Murat III. 1574-1595 dozvolio da se i muslimani primaju u janjičare, - devširme je postao praktički besmislen, jer je za lukrativne položaje bilo dosta kandidata među muslimanskom djecom. Tako da je sultan Mehmed IV. i formalno ukinuo devširme 1649. Pokušaj da se ponovno vrati devširme 1703 nije uspio radi otpora janjičara turskog porijekla, koji su htjeli stečene pozicije zadržati za sebe i svoje potomke.

Od 15. do 17. st. odvedeno je 200.000 do 300.000 dječaka u ime danka u krvi.

                                     

1.3. Historija Kršćani, muslimani i devširme

Kršćanima je deviširme - teško padao, jer su tako zauvjek gubili svaki kontakt i nadu da će svoje dijete ikada više vidjeti, a i zbog toga jer su znali da će njihovo dijete potpuno izgubiti identitet. Postoji jedna priča da je Mehmed-pašu Sokolovića njegova majka prepoznala po madežu na licu, kad je nakon trideset godina ponovno došao u rodni kraj oko 1552. on je navodno nije prepoznao. Zbog tog su ako su znali da se prikuplja deviširme - krili djecu, a neki su išli toliko daleko da su vlastitu djecu sakatili.

S druge strane muslimanske familije postupale su potpuno suprotno, čak su ilegalno nastojale da se njihovo dijete uzme, jer je to značio - visoki položaj i standard i čast.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →